Nỗ lực đưa Nhà hát Lớn trở thành điểm đến hấp dẫn

14:29 16/11/2017

 

 

 

Gần đây do áp lực của cơ chế thị trường, nhiều rạp hát, trung tâm nghệ thuật hoạt động không có hiệu quả thì thương hiệu Nhà hát Lớn Hà Nội lại được nhắc nhiều với những hoạt động hiệu quả: Lần đầu tiên Nhà hát Lớn mở cửa hằng tuần đón du khách trong và ngoài nước trong tour “Lịch sử, kiến trúc và nghệ thuật truyền thống”; Nhà hát Lớn rộng cửa với các tác phẩm chất lượng cao; Mở tour tham quan ảo Nhà hát Lớn trên mạng… Có được sự khởi sắc này là nhờ vào sự chỉ đạo sát sao của lãnh đạo Bộ VHTTDL và sự năng động dám nghĩ, dám làm của đội ngũ cán bộ lãnh đạo trẻ đầy nhiệt huyết cùng sự đồng lòng, đoàn kết của cán bộ, công nhân viên BQL Nhà hát Lớn Hà Nội. 

Thứ trưởng Bộ VHTTDL Vương Duy Biên, Giám đốc BQL Nhà hát Lớn Nguyễn Thị Minh Nguyệt và cán bộ phục vụ biểu diễn tại Nhà hát Lớn

“Bà đỡ” cho những tác phẩm nghệ thuật chất lượng cao

Tháng 8.2016 là mốc thời gian tạo nên sự chuyển biến mới trong phương thức hoạt động và tổ chức biểu diễn của BQL Nhà hát Lớn khi Bộ trưởng Bộ VHTTDL Nguyễn Ngọc Thiện chỉ đạo BQL Nhà hát Lớn phối hợp với Cục Nghệ thuật biểu diễn và các đơn vị nghệ thuật thực hiện chủ trương tạo cơ chế ưu tiên khai thác Nhà hát Lớn làm nơi biểu diễn các tác phẩm nghệ thuật có chất lượng. Chủ trương được đưa ra nhằm mục đích bảo tồn nghệ thuật truyền thống, xây dựng các tác phẩm nghệ thuật đỉnh cao đưa vào biểu diễn thường xuyên tại địa chỉ được coi là “Thánh đường nghệ thuật” suốt hơn một thế kỷ qua.

Trước đây, Nhà hát Lớn thường tổ chức những chương trình nghệ thuật đa phần mang tính giải trí hoặc mang nặng mục đích kinh doanh thương mại, phải là người có nhiều tiền mới mua vé vào. Hoặc là nơi để các tổ chức kinh tế, doanh nhân có tiền vào tổ chức hội nghị, trao các giải thưởng... Chính vì vậy, những người làm nghệ thuật và công chúng thủ đô vô cùng vui mừng trước chủ trương này của Bộ VHTTDL trả lại thương hiệu và chức năng chính của Nhà hát Lớn là tổ chức biểu diễn các chương trình nghệ thuật chất lượng.

Nhà hát Lớn, địa chỉ cho những tác phẩm chất lượng cao 

Trước yêu cầu mới, nhiệm vụ mới, BQL Nhà hát Lớn Hà Nội đã kịp thời triển khai phối hợp với các đơn vị để có chuỗi hoạt động biểu diễn nghệ thuật tại Nhà hát Lớn, tổ chức tuyên truyền, bán vé, xây dựng kế hoạch tiếp thị, giới thiệu về kế hoạch biểu diễn đến đông đảo công chúng. Ngay những tháng cuối năm 2016 đã có nhiều chương trình, tác phẩm nghệ thuật đặc biệt được giới thiệu tại Nhà hát Lớn và tạo dấu ấn đối với khán giả như: Bản giao hưởng mùa thu I, Âm nhạc và các trích đoạn truyền thống mẫu mực,Vua Thánh triều Lê, Bắc Lệ đền thiêng, Kẹp hạt dẻ, Nhịp điệu quê hương, Nghêu Sò Ốc Hến, Mùa đông xứ Huế…

Chuỗi các chương trình nghệ thuật chất lượng cao biểu diễn tại Nhà hát Lớn Hà Nội được đánh giá là một trong mười sự kiện văn hoá quan trọng của đất nước năm 2016. Việc đưa các tác phẩm nghệ thuật có chất lượng cao vào Nhà hát Lớn đã giúp khán giả yêu nghệ thuật có cơ hội được tiếp xúc nhiều hơn với các loại hình nghệ thuật đỉnh cao và các chương trình nghệ thuật đặc sắc, đồng thời được tham quan di tích lịch sử cấp quốc gia đã có trên 100 năm tuổi. 
 

 

Cần tư duy mới trong sáng tạo và cả tiếp thị

Chúng tôi cũng đã có những khảo sát từ khán giả khi xem chuỗi các chương trình nghệ thuật chất lượng cao, có rất nhiều chương trình như cải lương, tuồng, chèo, múa rối, xiếc khiến họ bất ngờ vì rất hay, rất hấp dẫn. Những tràng pháo tay từ khán giả là thước đo khách quan nhất đối với một chương trình nghệ thuật đạt chất lượng. Mục tiêu của chủ trương biểu diễn tại Nhà hát Lớn phải là những tác phẩm tiêu biểu, có chất lượng cao.

Điều này bản thân các đơn vị nghệ thuật cần có kế hoạch xây dựng các tác phẩm sáng tạo mới không chỉ chất lượng mà còn phải hấp dẫn. BQL Nhà hát Lớn là đơn vị chủ trì bán vé nhưng để Nhà hát Lớn đỏ đèn thường xuyên, thu hút được đông đảo mọi đối tượng khán giả thì các đơn vị nghệ thuật cần vào cuộc với chúng tôi để quảng bá cho tác phẩm.

(Bà Nguyễn Thị Minh Nguyệt, Giám đốc BQL Nhà hát Lớn)

 

Vừa thay đổi phương thức hoạt động tổ chức từ vai trò cho thuê địa điểm chuyển sang tổ chức biểu diễn, bán vé doanh thu trong một thời gian ngắn quả là một thử thách không nhỏ đối với BQL Nhà hát Lớn.

Các chương trình lựa chọn vào Nhà hát Lớn đều là những tác phẩm xuất sắc của từng loại hình, tuy nhiên phải thẳng thắn mà nói với các loại hình nghệ thuật như tuồng, chèo, cải lương, ca kịch… để bán vé doanh thu ở thời điểm hiện tại là vô cùng khó khăn.

Chia sẻ với những khó khăn của BQL Nhà hát Lớn, Văn phòng Bộ VHTTDL, Cục Nghệ thuật biểu diễn đã kêu gọi các nhà tài trợ, các Mạnh Thường Quân hỗ trợ cho các chương trình ở giai đoạn đầu. Khó có thể chia sẻ được niềm vui của nghệ sĩ và các đơn vị nghệ thuật ở trung ương và địa phương khi được tạo mọi điều kiện diễn trên một sân khấu lý tưởng là Nhà hát Lớn, đồng thời không phải lo tới việc quảng cáo, bán vé.

Chỉ cần nhìn vào tổng số buổi biểu diễn, phục vụ năm 2016 tại Nhà hát Lớn tăng vọt là 262 buổi đã thấy sự nỗ lực của Ban giám đốc cũng như tập thể cán bộ, công nhân viên Nhà hát Lớn, với tổng số gần 50 người kể cả biên chế và hợp đồng phải lo đủ các khâu từ tổ chức biểu diễn, kỹ thuật, chuyên môn, bảo vệ, phục vụ…

Bà Nguyễn Thị Minh Nguyệt, Giám đốc BQL Nhà hát Lớn chia sẻ: “Tần suất đỏ đèn ở Nhà hát Lớn càng nhiều đồng nghĩa với cường độ lao động làm thêm ngoài giờ càng tăng. Mỗi cán bộ, công nhân viên làm việc tại Nhà hát Lớn đều xác định việc làm tăng ngoài giờ hành chính, đi làm vào các ngày lễ, thứ Bảy, Chủ nhật là nhiệm vụ thường xuyên hằng ngày, hằng tuần. Có những tuần lịch diễn kín vào các ngày, bộ phận kỹ thuật phải làm việc tới 1 -2 giờ sáng. Nhận thêm một lần lương cơ bản vì làm ngoài giờ nhưng vấn đề chính là cán bộ, công nhân đều luôn ý thức chia sẻ khó khăn cùng Ban giám đốc”.

Cuộc chơi mới, đòi hỏi phải có cách làm mới…

Chủ trương biểu diễn các chương trình nghệ thuật chất lượng cao đặt BQL Nhà hát Lớn phải đối diện với bài toán bán vé doanh thu khi mà người dân thủ đô vẫn còn thói quen xem nghệ thuật bằng giấy mời, các chương trình nghệ thuật, đặc biệt là sân khấu truyền thống dẫu có chất lượng thì vẫn không bán được vé... Cứ mỗi đợt biểu diễn nhìn cán bộ phòng tổ chức biểu diễn ngồi lút trong hàng xấp vé xem hàng chục buổi diễn, cân đong đo đếm xem sẽ bán được bao nhiêu vé cho các nhà tài trợ. Đến ngày chương trình diễn ra thì phải làm sao phát hành cho hết vé để rạp hát kín người xem, để nghệ sĩ khi nhìn xuống khán phòng cảm thấy có thêm động lực để cống hiến và sáng tạo.

Một tiết mục trong chuơng trình nghệ thuật biểu diễn trong tour tham quan

Năm 2017, chủ trương biểu diễn chương trình nghệ thuật chất lượng cao vẫn được tiếp tục duy trì tại Nhà hát Lớn nhưng đã chuyển hướng theo từng chủ đề chuyên biệt theo tháng gồm chuyên đề Các chương trình nghệ thuật truyền thống và chuyên đề Những vở kịch còn mãi với thời gian. Rút kinh nghiệm của công tác tổ chức biểu diễn các chương trình của năm 2016, một số nhà hát, đơn vị nghệ thuật đã cùng phối hợp với BQL Nhà hát Lớn trong việc bán vé, kêu gọi tài trợ. Số lượng vé bán doanh thu ở mỗi đêm diễn có khả quan hơn, tín hiệu mừng là đã có không ít khán giả tìm tới mua vé trực tiếp tại Nhà hát Lớn. Hằng đêm khi các chương trình diễn ra có thể thấy từng thành viên của Ban giám đốc Nhà hát Lớn đều có mặt từ đầu đến cuối chương trình. Họ lặng lẽ đứng sau cánh gà và chia sẻ niềm vui với các đơn vị nghệ thuật và nghệ sĩ khi rạp hát chật kín khán giả và dĩ nhiên nếu buổi diễn nào thưa vắng khán giả, chương trình chưa thật sự hấp dẫn thì họ cũng mang nhiều nỗi niềm, tâm trạng sẻ chia…

Nhà hát Lớn Hà Nội: Điểm tham quan hấp dẫn

Tháng 7.2017, Nhà hát Lớn Hà Nội và Viện Quốc tế Pháp ngữ cùng phối hợp ra mắt Công trình Tham quan ảo Nhà hát Lớn Hà Nội. Đây là sản phẩm ứng dụng công nghệ thông tin và đa phương tiện cao cấp triển khai trên mạng internet. Mọi người sử dụng chỉ cần có kết nối internet và một thiết bị cho phép duyệt web thông dụng như máy tính để bàn, laptop, máy tính bảng hay một điện thoại thông minh là có thể truy cập ứng dụng và thực hiện một chuyến tham quan thú vị, khám phá tìm hiểu Nhà hát Lớn. Chuyến tham quan ảo kéo dài khoảng 15 phút, được để ở chế độ tự động với các cảnh quay độc đáo thực sự là một bữa tiệc thị giác cho du khách. Bên cạnh đó, nhạc nền của chuyến du ngoạn ảo này là những tác phẩm âm nhạc nổi tiếng của Pháp, lời thoại giới thiệu về từng điểm đến tham quan được biên soạn công phu bằng 3 thứ tiếng Việt, Pháp, Anh, kết hợp với những hình ảnh hiếm thấy. Để truy cập, người đọc chỉ cần vào trang web của Nhà hát Lớn ( http://www.ifi.edu.vn/HanoiOperaHouseVR/) là sẽ thấy ngay đường link đến sản phẩm tham quan này.

Tour tham quan “Lịch sử, Kiến trúc và Nghệ thuật truyền thống”

Tháng 9.2017, Nhà hát Lớn lại tiếp tục khai trương Tour tham quan Nhà hát Lớn Hà Nội. Sau 106 năm, người dân thủ đô và du khách mới được vào tham quan trực tiếp tường tận, khám phá những giá trị kiến trúc cho tới lịch sử của địa điểm được coi là thánh đường nghệ thuật này. Với tour tham quan mang tên Lịch sử, kiến trúc và nghệ thuật truyền thống du khách sẽ được khám phá toàn diện Nhà hát Lớn từ lịch sử quá trình xây dựng, kiểu kiến trúc, các vật liệu xây dựng cho tới quá trình trùng tu nhà hát, những sự kiện lịch sử trọng đại của cách mạng VN đã diễn ra tại Nhà hát Lớn và Quảng trường Cách mạng Tháng Tám. Sau phần tham quan, du khách được thưởng thức chương trình nghệ thuật Hồn Việt gồm các tiết mục nghệ thuật truyền thống đặc sắc đã được chọn lọc do các nghệ sĩ tài năng biểu diễn.

Chủ trương và những quyết sách trong việc khai thác Nhà hát Lớn Hà Nội của Bộ VHTTDL và BQL Nhà hát Lớn mới chưa đầy hai năm nhưng đã đáp ứng được nhu cầu của đông đảo mọi tầng lớp từ du khách trong và ngoài nước cho tới người dân thủ đô Hà Nội. Đại diện của nhiều doanh nghiệp và công ty lữ hành du lịch cũng đã chia sẻ sự ủng hộ đối với việc mở tour tham quan và xem biểu diễn nghệ thuật tại Nhà hát Lớn.

Vừa thay đổi phương thức hoạt động và tổ chức biểu diễn, vừa mở ra nhiều cách làm và hướng đi khai thác thị trường, vừa đảm bảo mỗi năm phục vụ khoảng trên 250 buổi diễn, các chương trình nghệ thuật biểu diễn của các đoàn nghệ thuật trong nước và quốc tế... Rõ ràng với sự điều hành của đội ngũ Ban giám đốc trẻ, năng động, Nhà hát Lớn Hà Nội đã và đang có những bước đi vững vàng và bản lĩnh tạo nên một diện mạo mới, một sinh khí mới. Riêng năm 2016, Nhà hát đã phục vụ trên 260 buổi các chương trình nghệ thuật với doanh thu trên 11 tỉ đồng, tăng hơn 20% so với chỉ tiêu đã đề ra, đảm bảo đời sống vật chất cho cán bộ, viên chức, người lao động trong đơn vị và thực hiện đầy đủ, nghiêm chỉnh các khoản nghĩa vụ, thuế với ngân sách nhà nước. Tấm Huân chương Lao động hạng Nhất, phần thưởng cao quý của Đảng và Nhà nước trao tặng cho BQL Nhà hát Lớn vào dịp kỷ niệm 20 năm thực sự xứng đáng với những nỗ lực mà Ban giám đốc và tập thể cán bộ, công nhân viên Nhà hát Lớn đã đạt được.

Sẽ có nhiều gói sản phẩm tham quan khác nhau

Tour tham quan “Lịch sử, Kiến trúc và Nghệ thuật truyền thống” là gói sản phẩm đầu tiên trong kế hoạch, chúng tôi dự kiến nghiên cứu và sẽ cho ra nhiều sản phẩm tham quan với nhiều phiên bản khác nhau như: Lịch sử, kiến trúc Nhà hát Lớn; Lịch sử, kiến trúc và nghệ thuật cổ điển; Lịch sử, kiến trúc và nghệ thuật đương đại; Lịch sử, kiến trúc và hội hoạ; Lịch sử, kiến trúc và điêu khắc; Lịch sử, kiến trúc và triển lãm… BQL Nhà hát Lớn sẽ chủ động liên kết với các đối tác cả ở khu vực nhà nước và tư nhân; áp dụng mô hình hợp tác công - tư, khuyến khích sự tham gia của các đoàn thể chính trị xã hội, nghề nghiệp, các tổ chức phi chính phủ để lần lượt cho ra đời các sản phẩm văn hoá trên. Gần đây, Nhà hát Lớn phối hợp với đơn vị sản xuất sản phẩm văn hoá xiếc Làng tôi tổ chức biểu diễn đều đặn mỗi tuần 2 buổi vào thứ 2 và thứ 3 khá hiệu quả. Nhà hát Lớn sẽ ưu tiên cho các chương trình nghệ thuật chất lượng cao, chương trình hợp tác với quốc tế và hạn chế bớt các hoạt động dưới hình thức như trao giải, kỷ niệm. 
(Ông Đỗ Mạnh Hà, Phó Giám đốc BQL Nhà hát Lớn)

Thúy Hiền; ảnh: Trần Huấn

Nguồn: http://www.baovanhoa.vn/vanhoavannghe/145850.vho